Bent u nog niet bekend met het PGB? Lees dan eerst wat een Persoonsgebonden Budget is voordat u verdergaat met deze aanvraaggerids.
Voorbereiding: wat heeft u nodig?
Een goede voorbereiding is het halve werk. Verzamel de volgende informatie voordat u de aanvraag start:
- Medische of sociale documentatie die uw zorgbehoefte aantoont, zoals rapporten van een arts, specialist of instelling.
- Een duidelijk beeld van welke zorg u nodig heeft: soort zorg, aantal uren per week en hoe vaak.
- Een idee van wie uw zorgverlener wordt — een professional, een zzp'er of een mantelzorger.
- Inzicht in bij welke instantie u moet aanvragen: zorgkantoor (WLZ), gemeente (WMO of Jeugdwet) of zorgverzekeraar (ZVW).
Welke wet is op u van toepassing? Voor blijvende intensieve zorg gaat u naar het zorgkantoor (WLZ). Voor thuiszorg en begeleiding naar uw gemeente (WMO). Voor kinderen en jongeren naar de jeugdafdeling van uw gemeente (Jeugdwet). Voor wijkverpleging naar uw zorgverzekeraar (ZVW). Twijfelt u? Lees ons artikel over de vier wetten waaronder PGB valt.
Stap 1: Indicatie aanvragen
De indicatie is het officiële besluit dat vaststelt of u recht heeft op zorg en hoeveel. Zonder indicatie is er geen PGB. De indicatie wordt afgegeven door een onafhankelijke instantie:
- CIZ (Centrum indicatiestelling zorg) — voor een WLZ-indicatie. Het CIZ beoordeelt of u voldoet aan de criteria voor langdurige intensieve zorg.
- Uw gemeente — voor WMO of Jeugdwet. Dit verloopt via een zogeheten keukentafelgesprek, waarbij een medewerker van de gemeente uw situatie en zorgbehoeften bespreekt.
- Een wijkverpleegkundige — voor een ZVW-indicatie. De verpleegkundige stelt een zorgplan op dat als indicatie dient bij uw zorgverzekeraar.
Het indicatiebesluit beschrijft op welke zorg u recht heeft en in welke omvang. Bewaar dit document goed — u heeft het nodig in elke volgende stap van het aanvraagproces.
Stap 2: Budgetplan opstellen
Nadat u een indicatie heeft ontvangen, moet u aangeven waarom u kiest voor een PGB in plaats van zorg in natura. Dit legt u vast in een budgetplan. Een budgetplan bevat minimaal:
- Een beschrijving van uw zorgbehoefte en waarom die zorg nodig is.
- Informatie over uw zorgverlener: naam, kwalificaties en relatie tot u.
- Een overzicht van de zorg die wordt verleend: welke activiteiten, hoe vaak en op welke tijden.
- Een motivatie waarom PGB voor u beter is dan zorg in natura.
- Een begroting van de kosten op basis van uren en tarief. Zie hiervoor ook ons overzicht van PGB-tarieven 2026.
Een sterk budgetplan is cruciaal. Zorgkantoren en gemeenten wegen dit zwaar mee bij de beoordeling van uw aanvraag. Wees concreet, specifiek en onderbouw elke keuze.
Tip: Vraag uw gemeente of zorgkantoor om een standaardformat of sjabloon voor het budgetplan. Veel instanties stellen dit beschikbaar. Gebruik het, want het zorgt ervoor dat u niets vergeet en de aanvraag in de juiste structuur indient.
Stap 3: PGB aanvraag indienen
Na de indicatie dient u formeel een PGB aan te vragen bij de juiste instantie. Dit doet u doorgaans schriftelijk of via een online portaal:
- WLZ: Uw zorgkantoor — de contactgegevens staan op de brief die u van het CIZ heeft ontvangen. U stuurt of uploadt het aanvraagformulier én het budgetplan.
- WMO: Uw gemeente — na het keukentafelgesprek kunt u aangeven dat u een PGB wilt. De gemeente stuurt u dan een aanvraagformulier.
- Jeugdwet: Uw gemeente — via de jeugdafdeling of het sociaal wijkteam.
- ZVW: Uw zorgverzekeraar — via het klantportaal of na contact met de afdeling verpleging en verzorging.
Na indiening beslist de instantie binnen de wettelijke beslistermijn. Voor de WLZ is dat zes weken, voor de WMO en Jeugdwet acht weken. Als er meer tijd nodig is, moet de instantie u hiervan tijdig op de hoogte stellen.
Stap 4: Zorgovereenkomst sluiten
Zodra uw PGB is goedgekeurd, sluit u een zorgovereenkomst met uw zorgverlener. Dit is een juridisch document dat de basis vormt voor de uitbetaling door de SVB. De overeenkomst bevat in ieder geval:
- Omschrijving van de te verlenen zorg
- De frequentie en duur van de zorgmomenten
- Het uurtarief of vaste vergoeding per activiteit
- Afspraken over vervanging bij ziekte of vakantie
- De contractduur en opzegtermijnen
De SVB biedt standaard zorgovereenkomsten aan die u kunt gebruiken. Er zijn drie varianten: een arbeidsovereenkomst (als uw zorgverlener in loondienst bij u treedt), een overeenkomst van opdracht (voor zzp'ers) en een overeenkomst voor informele zorg (voor mantelzorgers en andere niet-professionals).
Heeft u nog geen zorgverlener gevonden? Via mijnzorgmatch.nl kunt u gericht zoeken naar PGB-zorgverleners en begeleiders bij u in de buurt, gefilterd op zorgsoort en beschikbaarheid.
Stap 5: Registratie bij de SVB
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beheert uw PGB via het systeem van trekkingsrecht. Dit houdt in dat u het geld nooit zelf ontvangt. In plaats daarvan:
- Stuurt u de goedgekeurde zorgovereenkomst naar de SVB.
- De SVB registreert uw zorgverlener in het systeem.
- Uw zorgverlener dient maandelijks declaraties in bij de SVB.
- U keurt de ingediende uren goed via het online portaal van de SVB.
- De SVB betaalt daarna rechtstreeks aan uw zorgverlener.
Dit systeem bestaat om misbruik van PGB-gelden te voorkomen. U heeft als budgethouder altijd inzicht in de stand van uw budget via Mijn PGB op de website van de SVB.
Wat als uw aanvraag wordt afgewezen?
Ontvangt u een afwijzing? Dan heeft u altijd het recht om bezwaar te maken. Dit moet u in de meeste gevallen doen binnen zes weken na ontvangst van het besluit. Dien het bezwaar schriftelijk in bij de instantie die de afwijzing heeft afgegeven.
Als het bezwaar ook wordt afgewezen, kunt u in beroep gaan bij de rechtbank. Laat u hierbij indien mogelijk begeleiden door een cliëntondersteuner van MEE, Zorgbelang of een onafhankelijk PGB-adviseur. Deze ondersteuning is in veel gevallen gratis beschikbaar via uw gemeente.
Praktische tips voor een succesvolle aanvraag
- Begin vroeg. De gemiddelde doorlooptijd is twee tot drie maanden. Als u zorg op korte termijn nodig heeft, start dan zo snel mogelijk.
- Documenteer alles. Bewaar alle brieven, e-mails en beslissingen in een dossier. Dit is essentieel als u bezwaar moet maken.
- Vraag gratis ondersteuning. Cliëntondersteuners via MEE, Zorgbelang of het sociaal wijkteam kunnen u helpen bij het invullen van formulieren en het schrijven van uw budgetplan.
- Controleer het beschikkingsbedrag. Staat het toegekende budget te laag? Vraag dan schriftelijk om uitleg en dien zo nodig bezwaar in.
- Houd tarieven in de gaten. Controleer of de toegepaste tarieven kloppen met de actuele PGB-tarieven voor 2026.
Op zoek naar een PGB-begeleider? Zodra uw PGB is goedgekeurd, kunt u via mijnzorgmatch.nl een passende zorgverlener zoeken — gericht op PGB, gefilterd op locatie en zorgsoort.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een PGB aanvraag?
Gemiddeld twee tot drie maanden van start tot eerste betaling. Na indiening heeft het zorgkantoor (WLZ) zes weken beslistijd; gemeenten (WMO en Jeugdwet) hebben acht weken. Daarna volgen nog de registratie van de zorgovereenkomst bij de SVB en de verwerking van de eerste declaratie, wat doorgaans twee tot vier extra weken kost. Begin op tijd — urgentie verkort de wettelijke beslistermijnen niet.
Wat is een budgetplan PGB?
Het budgetplan is een verplicht document bij de PGB-aanvraag. U legt hierin uit waarom u kiest voor een PGB in plaats van zorg in natura, wie uw zorgverlener is, wat die zorg precies inhoudt en wat het kost. Zorgkantoren en gemeenten wegen het budgetplan zwaar mee bij de beoordeling. Een onvolledig of te vaag budgetplan is een van de meest voorkomende redenen voor afwijzing. Vraag bij uw gemeente of zorgkantoor of er een standaardformat beschikbaar is.
Kan een PGB aanvraag worden afgewezen?
Ja. Veelvoorkomende redenen zijn: geen geldige indicatie, een onvolledig of onvoldoende onderbouwd budgetplan, of twijfel bij de instantie of de budgethouder het PGB zelfstandig kan beheren. Na een afwijzing heeft u zes weken om schriftelijk bezwaar te maken bij de instantie die de beslissing heeft genomen. Als ook het bezwaar wordt afgewezen, staat beroep bij de rechtbank open. Gratis ondersteuning bij bezwaar is beschikbaar via MEE of Zorgbelang.
Wat is trekkingsrecht bij de SVB?
Trekkingsrecht betekent dat u uw PGB-geld nooit zelf op uw bankrekening ontvangt. Het budget wordt beheerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Uw zorgverlener dient maandelijks een declaratie in bij de SVB, u keurt die goed via het online portaal Mijn PGB, en de SVB betaalt vervolgens rechtstreeks aan uw zorgverlener. U behoudt altijd inzicht in uw resterende budget. Dit systeem is ingevoerd om misbruik van PGB-gelden tegen te gaan.