Formeel of Informeel Tarief PGB 2026 – Het Verschil

Het verschil in één alinea

Het formele tarief geldt voor zorgverleners met een relevante zorgopleiding; het informele tarief voor mensen uit uw eigen omgeving zonder zorgkwalificatie. Het verschil is groot: bij de WLZ staat in 2026 een maximum van € 84,99 per uur voor formele zorg tegenover € 26,98 per uur voor informele zorg.

Let op het woord maximum: € 84,99 is het plafond dat de SVB nog uitbetaalt, niet wat een zorgverlener vraagt. In de praktijk liggen de tarieven voor formele zorg vaak tussen € 45 en € 70 per uur. Datzelfde onderscheid keert terug in elke wet, alleen met andere bedragen. Het volledige overzicht per wet en zorgsoort vindt u in ons overzicht van PGB-tarieven 2026.

Wanneer is zorg formeel?

Formele zorg wordt verleend door een professionele zorgverlener met relevante diploma's — zoals een verzorgende (niveau 3 of hoger), verpleegkundige of een erkende hulpverlener. Formele zorgverleners mogen hogere tarieven declareren. Ze zijn vaak in dienst bij een zorginstelling of werken als zzp'er.

In de praktijk kijkt de beoordelaar naar drie dingen. Ten eerste de opleiding: is er een diploma dat aansluit bij de zorg die geleverd wordt? Ten tweede de hoedanigheid waarin iemand werkt: als zzp'er met een inschrijving bij de Kamer van Koophandel, of in dienst bij een zorgorganisatie. Ten derde of de zorgverlener beroepsmatig zorg verleent, en niet incidenteel vanuit een persoonlijke band.

Bij de Zorgverzekeringswet loopt dit onderscheid via de AGB-code: een zorgverlener zonder AGB-code valt daar automatisch onder het informele tarief, ongeacht diploma's.

Zoekt u een gekwalificeerde zorgverlener? In onze gids over het vinden van een PGB-begeleider leest u waar u op moet letten bij diploma's, VOG en referenties.

Wanneer is zorg informeel?

Informele zorg wordt verleend door iemand uit uw sociale omgeving — een familielid, buur, vriend of kennis — zonder professionele zorgkwalificaties. De tarieven zijn lager, maar het is wél mogelijk om deze persoon te betalen vanuit uw PGB.

Dat laatste is precies waarvoor het PGB bedoeld is. Waar zorg in natura u koppelt aan een gecontracteerde aanbieder, kunt u met een PGB de persoon betalen die de zorg feitelijk al levert. Voor veel budgethouders is dat een mantelzorger die anders onbetaald zou blijven werken. Het verschil tussen beide stelsels leggen we uit in ons artikel over PGB versus zorg in natura.

Informeel betekent niet minder waard. Het betekent dat de vergoeding is afgestemd op iemand die geen beroepsopleiding en geen bedrijfslasten heeft — geen praktijkkosten, geen beroepsaansprakelijkheidsverzekering, geen bij- en nascholing.

Kan een familielid het formele tarief krijgen?

Ja, maar niet automatisch. Doorslaggevend is de kwalificatie, niet de relatie. Is uw dochter verpleegkundige en verleent zij zorg die bij haar diploma past, dan kan die zorg als formeel worden aangemerkt. Is diezelfde dochter niet in de zorg opgeleid, dan geldt het informele tarief — hoe intensief de zorg ook is.

Twee kanttekeningen. Niet alle gemeenten staan formele inschaling toe voor directe familieleden zoals ouders of partners, ook niet met diploma. En bij een zzp-constructie binnen de familie kijkt de beoordelaar kritischer mee: er moet sprake zijn van een echte beroepsuitoefening, niet van een constructie die alleen op papier bestaat.

Het onderscheid per wet

Elke wet hanteert het onderscheid, maar legt de grens net iets anders:

• WLZ: één landelijk maximum per categorie, vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit. Zie de WLZ-tarieven 2026.
• WMO: uw gemeente stelt de tarieven vast, waardoor het verschil tussen formeel en informeel per gemeente anders kan uitpakken. Zie de WMO-tarieven 2026.
• Jeugdwet: eveneens gemeentelijk, met dezelfde tweedeling. De bedragen staan in het tarievenoverzicht.
• ZVW: landelijk vastgesteld, met de AGB-code als scheidslijn. Zie het ZVW-overzicht.

Wat de keuze betekent voor uw budget

Uw budget is een bedrag, geen aantal uren. Kiest u voor informele zorg, dan koopt u met hetzelfde budget aanzienlijk meer uren in. Dat kan de doorslag geven als uw indicatie krap is uitgevallen.

Andersom geldt: heeft u zorg nodig waarvoor een opleiding echt noodzakelijk is — verpleegkundige handelingen bijvoorbeeld — dan is informele zorg geen alternatief, hoe gunstig het tarief ook uitpakt. Het rekenvoorbeeld op de hub-pagina laat zien hoeveel het scheelt over een heel jaar.

Een gemengde invulling mag ook. Veel budgethouders combineren een formele zorgverlener voor specifieke taken met informele zorg voor begeleiding en dagelijkse ondersteuning. Wat dat concreet kost, leest u in ons overzicht van wat een PGB-begeleider kost.

Vastleggen in de zorgovereenkomst

Het tarief dat u afspreekt komt in de zorgovereenkomst die de SVB beoordeelt. Staat daar een formeel tarief terwijl de zorg als informeel is aangemerkt, dan volgt geen uitbetaling en moet de overeenkomst opnieuw. Vraag daarom vóór ondertekening na hoe uw zorgverlener is ingeschaald.

De stappen daarvoor staan in onze complete gids voor het aanvragen van PGB, inclusief het opstellen van een budgetplan. Hoe u vervolgens declareert, leest u in ons artikel over declareren bij de SVB.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een formeel en informeel PGB-tarief?

Het formele tarief geldt voor zorgverleners met een relevante zorgopleiding, het informele tarief voor mensen uit uw eigen omgeving zonder zorgkwalificatie. Het formele tarief ligt aanzienlijk hoger. Bij de WLZ is dat in 2026 maximaal € 84,99 per uur formeel tegenover € 26,98 per uur informeel.

Kan een familielid het formele tarief krijgen?

Dat kan, maar alleen als dat familielid de vereiste zorgopleiding heeft én als uw gemeente of zorgkantoor de zorg als formeel aanmerkt. De relatie tot u is niet doorslaggevend, de kwalificatie wel. Niet alle gemeenten staan dit toe voor directe familieleden.

Wie bepaalt of mijn zorgverlener formeel of informeel is?

Uw gemeente, zorgkantoor of zorgverzekeraar stelt dit vast bij de beoordeling van uw zorgovereenkomst. U kunt het dus niet zelf kiezen. Vraag het na vóór u een overeenkomst tekent, want een verkeerde inschaling betekent dat de SVB niet uitbetaalt tegen het tarief waar u op rekende.

Mag ik informele zorg betalen vanuit mijn PGB?

Ja. Een PGB is er juist op ingericht dat u iemand uit uw eigen omgeving kunt betalen voor de zorg die diegene levert. Dat gebeurt tegen het informele tarief en moet worden vastgelegd in een zorgovereenkomst die door de SVB is goedgekeurd.

Alle bedragen per wet en zorgsoort op één pagina? Bekijk het volledige overzicht van PGB-tarieven 2026.